
Akoestiek op de werf: waar moet je als plaatser op letten?
14 oktober 2026Krimp in chapes: zo voorkom je scheuren en schotelvorming
Kort Antwoord
Elke chape krimpt tijdens het uitharden en drogen. Scheuren en schotelvorming voorkom je door rekening te houden met deze drie zaken:
- Gebruik zo weinig mogelijk aanmaakwater
- Kies voor een chape die snel sterkte opbouwt
- Kies, waar het echt telt, voor een krimparm systeem in klasse SW1
In dit artikel lees je alles over waar krimp vandaan komt, hoe je scheuren en schotelvorming voorkomt en welke chape je kiest als je op zeker wil spelen.
Waarom krimpt een chape?
Een chape ondervindt twee soorten krimp:
- Uitharden: tijdens het uitharden reageert het cement met water, en dat kost een klein beetje volume.
- Uitdrogen: tijdens de droging verdampt het overtollige aanmaakwater, en ook hierbij krimpt de chape.
Twee factoren bepalen hoeveel krimp je krijgt:
- De snelheid waarmee de chape sterk wordt. Een chape die snel sterkte opbouwt, vangt de spanningen van de eerste dagen beter op.
- De hoeveelheid water in het mengsel. Hoe minder water er uit de chape moet verdampen, hoe minder krimp.
Hoe ontstaan scheuren en schotelvorming?
Scheuren ontstaan wanneer de chape meer spanning krijgt dan ze op dat moment aankan, bijvoorbeeld bij grote vlakken zonder voegen.
Schotelvorming ontstaat wanneer de bovenkant sneller droogt dan de onderste laag, bijvoorbeeld door zon of tocht. De bovenkant krimpt eerst en de randen komen wat omhoog. Na verloop van tijd zakt de chape terug.
Meer achtergrond vind je in ons artikel Chapes: hoe scheuren en schotelen vermijden?
Wat betekenen de krimpklassen SW1, SW2 en SW3?
De krimpklasse geeft aan hoeveel een dekvloer krimpt terwijl hij uithardt en droogt, in millimeter per meter. De klassen zijn vastgelegd in DIN 18560-1: SW1 krimpt het minst, SW3 het meest.
In de praktijk zit een klassieke chape met netwapening in SW3, met ongeveer 0,7 mm krimp per meter. Over een vloer van 6 meter is dat theoretisch ruim 4 mm. Een chape in SW1 krimpt minder dan 0,2 mm per meter, of ongeveer 1,2 mm over diezelfde 6 meter. Minder krimp betekent minder spanning, minder kans op scheuren en schotelvorming, en grotere vlakken voor je een voeg nodig hebt.
Chape | Krimpklasse | Krimp (mm/m) | Theoretische krimp over 6 m |
LDS CAB 30 (anhydriet) | SW1 | < 0,2 | ca. 1,2 mm |
SW1 | < 0,2 | ca. 1,2 mm | |
SW2 | 0,4 | ca. 2,4 mm | |
LDS ExcellChape (met FloorWITT en LDS ExcellFloor) | SW2 | 0,5 | ca. 3,0 mm |
Klassieke chape met netwapening | SW3 | ca. 0,7 | ca. 4,2 mm |
Zo hou je krimp onder controle
1. Gebruik zo weinig mogelijk aanmaakwater
Extra water toevoegen omdat het mengsel wat stroef loopt, lijkt misschien onschuldig, maar zorgt voor meer krimp en een langere droogtijd. Goed, grof zand gebruiken helpt: het vraagt minder water voor dezelfde verwerkbaarheid.
Een waterbesparend additief maakt daarbij een groot verschil. LDS ExcellFloor bijvoorbeeld, het additief in de LDS ExcellChape, zorgt voor 40% minder aanmaakwater. Dat betekent minder krimp (SW2, 0,5 mm/m), een compactere chape met hogere eindsterktes en een chape die al droog is na 14 dagen bij 6 cm. Bij chapes zonder waterbesparend additief moet je minstens 28 dagen wachten voor ze droog zijn.
2. Kies een chape die snel sterkte opbouwt
LDS RapidoWITT bijvoorbeeld bouwt snel sterkte op en krimpt daardoor weinig (SW2, 0,4 mm/m). Alle additieven zitten al in het cement, dus doseerfouten zijn uitgesloten.
- Beloopbaar na 12 uur
- Droog na 7 dagen bij 6 cm
- Geschikt voor binnen en buiten, ook voor terrassen, balkons en parkings
Concrete toepassing: Bij de restauratie van de Koninklijke Gaanderijen in Oostende had RapidoWITT beduidend minder last van zeewind en zon dan andere systemen.
3. Kies een Krimparm SW 1 systeem waar het echt telt
Bij grote vlakken, dunne lagen of een gevoelige vloerafwerking kies je best een systeem dat van nature heel weinig krimpt.
LDS CAB 30 is een aardvochtige anhydrietchape in krimpklasse SW 1.
- Nauwelijks krimp, dus grote vlakken zonder voegen
- Geen wapening nodig
- Vloerverwarming opstarten vanaf dag 7, volgens protocol
- Best niet toepassen in vochtige ruimtes
LDS SuperMix R3 is ook een optie wanneer de chape snel droog moet zijn of zwaar belast zal worden:
- Ternair cement dus nauwelijks krimp (SW 1) en grote vlakken mogelijk
- Extreme omstandigheden: buiten of hoge sterktes nodig
- Droogtijd van 3 dagen dus zeer snelle sterkteontwikkeling
- Geen additieven of wapeningen toe te voegen
Werk je liever met een vloeichape, dan heeft LDS Construct ook krimpgecompenseerde cementgebonden vloeichapes op basis van CSA cement zoals LDS SC 260 of LDS SC 262.
Checklist: drie werfgewoontes die altijd helpen
Welke chape je ook kiest, deze gewoontes maken het verschil:
- Voorzie randstroken en voegen waar nodig.
- Bescherm de verse chape tegen zon, tocht en bouwdrogers. Buiten bevochtig en dek je af.
- Start de vloerverwarming niet te vroeg en volg het opwarmingsprotocol van het systeem
Welke LDS-chape past bij jouw werf?
Wil je krimp beperken zonder je werkwijze te veranderen, kies dan de LDS ExcellChape. Moet het snel gaan of wil je een zeer constant kwalitatief mengsel, dan is de LDS RapidoWITT de beste keuze. En waar krimp echt geen optie is, kies je LDS CAB 30, LDS SuperMix R3 of een LDS Vloeichape.
Veelgestelde vragen
Is krimp in een chape normaal?
Ja. Elke chape krimpt een beetje tijdens het uitharden en drogen. Meestal merk je daar niets van.
Waardoor krimpt een chape?
Een chape krimpt op twee momenten. Tijdens het uitharden reageert het cement met water, en dat kost een klein beetje volume. Tijdens het drogen verdampt het overtollige aanmaakwater. Hoeveel krimp je krijgt, hangt vooral af van de hoeveelheid water in het mengsel en van hoe snel de chape sterkte opbouwt.
Wat betekenen de krimpklassen SW1, SW2 en SW3?
De krimpklasse geeft aan hoeveel een dekvloer krimpt, uitgedrukt in millimeter per meter. De klassen zijn vastgelegd in DIN 18560-1. SW1 krimpt het minst (minder dan 0,2 mm/m) en SW3 het meest (een klassieke chape zit rond 0,7 mm/m).
Hoeveel krimpt een klassieke chape?
Een klassieke chape met netwapening zit in klasse SW3, met ongeveer 0,7 mm krimp per meter. Over een vloer van 6 meter is dat theoretisch ruim 4 mm.
Welke chape krimpt het minst?
Chapes in krimpklasse SW1, zoals de anhydrietchape LDS CAB 30 en LDS SuperMix R3. Ze krimpen minder dan 0,2 mm per meter, of ongeveer 1,2 mm over 6 meter.
Mag ik extra water toevoegen als het mengsel stroef loopt?
Liever niet. Extra water zorgt voor meer krimp en een langere droogtijd. Gebruik beter goed, grof zand of een waterbesparend additief zoals LDS ExcellFloor, dat 40% minder aanmaakwater vraagt.
Hoe lang moet een chape drogen?
Zonder waterbesparend additief wacht je minstens 28 dagen. De LDS ExcellChape is droog na 14 dagen bij 6 cm. LDS RapidoWITT is droog na 7 dagen bij 6 cm, en LDS SuperMix R3 al na 3 dagen.
Hoe ontstaat schotelvorming, en gaat het vanzelf weg?
Schotelvorming ontstaat wanneer de bovenkant sneller droogt dan de onderste laag, bijvoorbeeld door zon of tocht. Daardoor komen de randen wat omhoog. Na verloop van tijd zakt de chape meestal terug. Je voorkomt het door de verse chape te beschermen tegen zon, tocht en bouwdrogers.
Kan ik grote vlakken zonder voegen leggen?
Ja, met een SW1-systeem zoals LDS CAB 30 of LDS SuperMix R3. Bij klassieke chapes moet je wel voegen voorzien waar dat nodig is.
Wanneer mag de vloerverwarming aan?
Volg altijd het opwarmingsprotocol van het systeem en start niet te vroeg.
Welke chape gebruik ik buiten, op een terras of balkon?
LDS RapidoWITT en LDS SuperMix R3 zijn geschikte bindmiddelen voor binnen en buiten, ook voor terrassen, balkons en parkings.
Bestaan er ook krimparme vloeichapes?
Ja. LDS Construct heeft krimpgecompenseerde cementgebonden vloeichapes op basis van CSA-cement, zoals LDS SC 260 en LDS SC 262.
Related posts









